:::: MENU ::::
Posts tagged with: yöneylem araştırması

Yöneylem Araştırmasında Primal Simpleks Yöntemi

Dyoneylem_smallaha önceki konularımızda yöneylem araştırmasına giriş yapmıştık(bkz: Yöneylem Araştırması ve Endüstri Mühendisliği ) ve Yöneylem araştırmasında Grafik Çözümünden (bkz: Yöneylem Araştırması Grafik Çözümü) bahsetmiştik. Bu yazımızın konusu ise Yöneylem Araştırmasında Primal Simpleks Yöntemi’dir.

Grafik çözüm yönteminde bildiğiniz üzere en fala 2 kısıtlı modellerde işlem yapabiliyorduk. Eğer modelimizdeki kısıtlarımız 2’den fazla ise şu an için öğreneceğimiz Primal Simpleks yöntemini ya da ilerde öğreneceğimiz Büyük M Yöntemi, Dual Simpleks Yöntemi ve İki Aşamalı Yöntemi kullanabiliriz.

  • Primal Simpleks bahsettiğimiz üzere 2 ya da  daha fazla değişken bulunan (X1, X2, X3..XN) modellerde kullanılabilir.
  • Ekstremum noktalarda yani, köşe noktalarda çözüm arar.
  • Ekonomik Yorumlara ve Duyarlılık Analizi’ne imkan verir.

Fakat Primal Simpleks yöntemi bütün matematiksel modellere uygulanamamaktadır. Primal Simpleks yöntemini uygulayabilmek için;

  1. Kısıtların sağ taraf değerleri negatif olmamalıdır.
  2. Tüm kısıtlar küçük eşittir “<=” şeklinde olmalıdır.

Primal Simpleks yöntemi ile çözüm yapabilmek için modelimizi standart forma çevirmemiz gerekmektedir. Daha anlaşılır olması için bir model kurup onun üzerinden anlatıma devam etmekte fayda var. Continue Reading

Paylaşalım

Yöneylem Araştırması Grafik Çözümü

yoneylem_smallGünümüzde komplike yapıda bulunan şirketler için kaynakların yönetilmesi önemlidir. Bahsi geçen şirket kaynaklarının farklı faaliyetlerde “en etkili” şekilde kullanımı normal şartlarda mümkün olmayabilir. Bu noktada devreye giren Endüstri Mühendisleri önlerine çıkan zorlukları aşmak için kullanılan çeşitli yöntemlerden biri olan “Yöneylem Araştırması – Operation Research” tekniklerini kullanarak en etkili yani optimum çözümü sunarlar. Burada ki anahtar kelimemiz en etkili yöntemdir.

Yöneylem araştırmasının temel amacı maksimum kar ya da minimum maliyettir. YA karar problemlerinin analizini ve model kurulumunu matematiksel bir model aracılığıyla yapar. Yani basitçe söylemek gerekirse işimiz matematiksel bir model oluşturup optimum çözüme ulaşmaktır.

(Not: YA’da sadece matematiksel modeller yoktur. Benzetim ya da başka yöntemlerle de çözüm yapılabilir.)

Kurduğumuz matematik modelinin çözümü kurulan modelden fazla ise bu tür modellere “Karar Modelleri” denir.

Karar verme aşamasının temel elemanlar;

  • Karar alternatifleri
  • Problem kısıtları
  • Amaç fonksiyonu

Bu konuya devam etmeden önce Yöneylem Araştırması ve Endüstri Mühendisliği konusunu okumanız kavram kargaşasını ortadan kaldıracaktır. Continue Reading

Paylaşalım

Yöneylem Araştırması ve Endüstri Mühendisliği

yoneylem_small“Yöneylem Araştırması insan, makina, para ve malzemeden oluşan endüstriyel, ticari, resmi ve askeri sistemlerin yönetiminde karşılaşılan problemlere modern bilimin saldırısıdır.” – İngiltere Yöneylem Araştırması Derneği.

İngiltere Yöneylem Araştırması Derneği tarafından yapılan bu tanım yöneylem araştırması ile ilgili olarak en çok kabul gören tanımdır. Yöneylem temelde karmaşık sorunların çözümünde ve incelenmesinde bilimsel ve özellikle de matematiksel yöntemler kullanılarak çözüme ulaşılmasıdır. Yöneylem araştırması ise herhangi bir problemi yöneylem yöntemine göre araştırılmasıdır.

Yöneylem araştırmasının tarihsel gelişimine bakıldığında 1935 yılına kadar dayanır. Bu tarihte radyo dalgaları göndererek uçakların yerini tespit çalışmaları İngiltere Orfodness’te başlayıp Bawdsey’de devam etti. 1936-1937 yıllarında sonuca ulaşıldı ve radar bulundu. 1938 yılında Bawdsey’deki bilim adamları grubunun başında olan ve yapılan işlerin etkinliğinin ölçülmesini yürüten A.P. Rowe ilk defa “Operational Rearch” deyimini kullandı. 1948 yılında Blackett İngiltere’de amirallik için bir grup kurdu ve “Operasyonel Seviyede Bilim Adamları” isimli memorandumunu yazdı. Paralel çalışmalar ABD’de 1942 yılında başladı. Baker’ın başkanlığında donanmada ilk OR grubu kuruldu. Daha sonra fizikçi Philip Morse ve MIT’den transistörler üzerindeki çalışmalarıyla daha sonra nobel ödülü kazanacak olan William Shockley’in dahil olduğu OR grubu kuruldu. Kanada’da paralel olarak 1942 yılında üç adet OR grubu kuruldu. II. Dünya savaşının sona ermesinden sonra bu uzmanlar askeri kurumlardan sivil kurumlara yöneldiler. AIEE (American Institute of Industrial Engineering) derneği 1948’de, ORSA (Operations Research Society of America) 1952’de ve TIMS (The Institute of Management Science) 1953’te ABD’de kuruldu. Continue Reading

Paylaşalım

Yeni tarz blog ve paylaşımlarım

BlogMore2

Bugun üzerine düşerek sonunda yeniden oluşturduğum blog’umun alt yapısını ve temasını bitirdim.

Mutlu muyum ? bilmiyorum 🙂 2008 den beri dönem dönem kişisel sitemi ayağa kaldırmaya çalışıyorum fakat her ne hikmetse bi süre sonra yazılarım araştırmalarım arşivlerimi tamamen silme gereği duyuyorum.

Zaten çok yazmayı seven bir insan değilim.

Şimdi bu blog’da ne olucak girenler ne için girecek ?

Bu sorunun cevabını zaman gösterecek.

Benim gibi çeşitli paket scriptleri kullanarak iş yapanların karşılaştığı sorunların çözümlerini, eklentilerini optimizasyonlarını sağlamak için araştırmalar ve makaleler yazmayı planlıyorum.

Bir diğer planladığım konu ise Endüstri mühendisi öğrencisi olmamdan dolayı çeşitli projeler ve araştırmalarımın topluca arşivinin olmasını ve diğer öğrenci arkadaşlara yarar sağlamasını planlıyorum.

E birazda araya teknoloji ile ilgili paylaşımları da koydukmu tadından yenilmez sanırım 🙂

 

Sağlıcakla kalın…

Paylaşalım